Wil de echte Sint Patrick opstaan?

Iedereen kent hem wel: Sint Patrick, de man die de Ieren tot het christendom bekeerde. Hij hield een klavertje drie vast en wordt tegenwoordig geëerd met groen bier. Of toch niet? Laat je niet gekmaken en ontdek de feiten en fabels rondom Sint Patrick!

St Patrick
Sint Patrick (foto: Annemarie Latour)

 FEIT: Sint Patrick was een Romein

Inderdaad, dat is even schrikken. De ‘Ier der Ieren’ was een Romeinse Brit, geboren in of rondom de plaats Bannavem Taburniae. Niemand weet waar die plaats heeft gelegen in de nadagen van het Romeinse rijk. Het noordwesten van Engeland, Wales en Schotland zijn allemaal mogelijk.

Vanuit Bannavem Taburniae werd de jonge Maewyn Succat – zoals Patrick eigenlijk heette – als 16-jarige puber gekidnapt door Ierse zeerovers. Na zes jaar zwijnenhoeden op een Ierse berg wist hij te ontsnappen naar het buitenland. En geloof het of niet, maar jaren later keerde hij vrijwillig naar Ierland terug als missionaris.

FABEL: Sint Patrick heeft de Ieren bekeerd

Ook dat is even slikken. Patrick was niet de eerste die de christelijke boodschap naar de Ierse Kelten bracht. Al jaren voordat hij als missionaris voet aan wal zette, was een zekere bisschop Palladius actief op het groene eiland. Op pauselijke bevel was Palladius vanuit Frankrijk naar ‘de Ieren die in Christus geloven’ gestuurd. Dus die waren er toen blijkbaar al.

Palladius en zijn assistenten bleven een paar jaar in het zuidwesten van Ierland. Patrick, daarentegen, bleef na zijn terugkomst zijn hele verdere leven tussen de Ieren wonen. Dat heeft hem qua aanhang en reputatie geen windeieren gelegd. We vieren vandaag niet voor niets St. Patrick’s Day in plaats van St. Palladius’ Day.

Sint Patrick's Day in Londen
St. Patrick’s Day in Londen (foto: Travelchannel.com)

FEIT: Sint Patrick heeft echt bestaan

Er bestaan zoveel bizarre verhalen over Sint Patrick dat je bijna zou geloven dat hij helemaal niet heeft bestaan. Niets is minder waar. Patricks naam komt voor in hele oude documenten. Bovendien zijn er twee unieke schrijfsels van zijn eigen hand bewaard gebleven: de Belijdenis en de Brief aan de soldaten van Coroticus.

In de Belijdenis komt het beeld naar voren van een  bescheiden bisschop. Allereerst, zo zegt Patrick, is hij verre van volmaakt. Als slaaf heeft hij een achterstand opgelopen qua scholing, waardoor hij als theoloog met een minderwaardigheidscomplex kampt.

FABEL: Sint Patrick verdreef de slangen uit Ierland

Het is een spectaculair beeld: Sint Patrick die bovenop Ierlands heilige berg – toepasselijk Croagh Patrick genaamd – in wapperend bisschoppelijk tenue en met uitgestrekte hand de slangen uit Ierland verbant. En inderdaad, er is nog altijd geen slang te bekennen.

Patricks vermeende talent als slangenbezweerder legt het hier echter af tegen folklore. Volgens een oude legende werd Ierland geteisterd door een plaag giftige reptielen (lees: druïden). Patrick ging de strijd aan met behulp van zijn ijzeren handbel. Daarmee maakte hij zo’n oorverdovend lawaai dat de serpenten zich massaal van de berg af stortten en vervolgens in zee verdronken.

Sint Patrick verdrijft de slangen uit Ierland
Sint Patrick verdrijft de slangen uit Ierland (foto: History.com)

FEIT: Sint Patrick is ook de patroonheilige van Nigeria

Nigeria? Jawel, sinds 1961 waakt Patrick niet alleen over Ierland maar ook over Nigeria. In dat jaar openden de Ieren een ambassade in Lagos en riepen de Ierse missionaris-kerkbestuurders Sint Patrick uit tot nationale patroonheilige onder de Afrikaanse zon.

Hoewel Nigeria geen carnavaleske St. Patrick’s Day optochten, Iers gefiedel en groen bier kent, zal er vandaag toch menige pint worden gedronken. Guinness is namelijk één van de meest populaire biersoorten in Nigeria, wat daar overigens met gierst of mais in plaats van met gerst wordt gebrouwen.

FABEL: Sint Patrick liep rond met een klavertje drie

Ierland staat zo ongeveer synoniem met het klavertje drie. Volgens één van de bekendste verhalen gebruikte Patrick het klavertje  om de Drievuldigheid van God uit te leggen: Vader, Zoon en Heilige Geest, oftewel drie blaadjes aan één steeltje.

Hoe mooi deze uitleg ook klinkt, de Ieren waren destijds allang bekend met het concept van drie-in-een. Keltische natuurgoden werden namelijk vaak als drie personen binnen één godheid afgebeeld, bijvoorbeeld als jonge vrouw, moeder en oude heks.

St. Patrick's Day optocht
St. Patrick’s Day optocht in Dublin, 2014 (foto: AP)

Toch is het klavertje drie als typisch Iers symbool blijven hangen, en waarom ook niet? Mooi groen is niet lelijk, al heeft Patrick nog nooit met een bosje shamrock gezwaaid. Zolang de Ieren het willen geloven, doen we vrolijk mee. Happy St. Patrick’s Day!

© Annemarie Latour

Advertisements

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s