Santiago aan het wad: pelgrimeren in Friesland

Santiago ligt vanaf 2018 in Fryslân. Vanaf dat moment trekken pelgrims niet langer zuidwaarts richting Santiago de Compostella in noordwest-Spanje, maar lopen ze de eeuwenoude Camino richting Sint-Jacobiparochie nabij de Friese kust. Dat is in ieder geval de wens van de Stichting ‘Santiago aan het Wad’. Het moge duidelijk zijn: al is Fryslân plat, it hat syn hichtepunten.

Camino
Wegwijzer op de Camino de Santiago (foto: PCOB)

Oude legende

Je moet er maar opkomen. In 2018 is Leeuwarden de Culturele Hoofdstad van Europa. Wat doe je dan als fervente Friese Camino-fan? Je haakt aan bij het evenement. Zodoende organiseert het Nederlands Genootschap van Sint Jacob samen met de Stichting Jabikspaad Fryslân een speciale Camino-estafette met als eindpunt het Friese dorp Sint-Jacobiparochie.

Deze naam heeft het dorp niet voor niets. Een legende uit de twaalfde eeuw vertelt dat Karel de Grote in een droom een sterrenpad aan de hemel zag dat vanaf de Friese Zee – de huidige Waddenzee – tot aan de Spaanse noordwestkust liep naar het graf van de apostel Jacobus. Het moge duidelijk zijn:  Friesland heeft niet voor niets een ‘Santiago aan het Wad’.

De droom van Karel de Grote
De droom van Karel de Grote (14e-eeuws miniatuur, Bibliotheque Toulouse)

Camino-estafette

Wat is het idee? Tussen februari en juli 2018 loopt de ‘Camino der Lage Landen’ met drie verschillende routes noordwaarts. De westelijke route loopt vanaf Zeeland naar Noord-Holland en steekt dan over richting Friesland. De centrale midden-route start in de regio Breda en trekt via Rotterdam en Utrecht noordoostwaarts. De oostelijke route, ten slotte, heeft Limburg als startpunt en loopt via Den Bosch en Arnhem verder naar het hoge noorden.

Als basis voor de drie routes zijn de boekjes Jacobswegen in Nederland gebruikt. De routes kunnen zowel wandelend als fietsend worden afgelegd en vormen een estafette. De aftrap vindt plaats in Limburg, waarna pelgrims per geclusterde camino-regio een maand de tijd hebben om het pelgrimspad af te leggen. Als klapstuk komen de drie routes op 25 juli 2018 – feestdag van de heilige Jacobus – samen in het Friese Sint Jacobiparochie.

Sint-Jacobiparochie
Sint-Jacobiparochie (foto: onbekend)

Omgekeerde pelgrimage

De omgekeerde pelgrimage is een slim plan. De Camino de Santiago – zoals de officiële pelgrimsroute richting Santiago de Compostella heet – is ongekend populair. Juist daardoor is het ’s zomers file-lopen op de eens zo verlaten paden in het noorden van Spanje. In die drukte heeft lang niet iedere pelgrim trek, waardoor de route richting het wad een aantrekkelijk alternatief kan worden.

Daar komt natuurlijk bij dat het Friesland geen windeieren zal leggen. Wie al jaren geen Elfstedentocht meer kan organiseren, moet slim zijn. Refugio’s (pelgrimsaccommodatie) langs de route, pelgrimsmaaltijden en speciale wandel- en fietsarrangementen voor ‘aanhangende’ toeristen brengen straks een extra duit in het Friese laatje – en mogelijk ook in dat van andere provincies.

Jabikspaad
Jabikspaad in Friesland (foto: Nijkleaster.frl)

Pelgrimeren in eigen land

Lammert de Hoop, woordvoerder van ‘Santiago aan het Wad’, sprak in 2015 met de Leeuwarder Courant, waarbij hij de voordelen van het pelgrimeren compact opsomde: “Wie de Camino loopt of fietst, heeft grensoverschrijdende contacten, beleeft authentieke natuur en cultuur onderweg, leeft maandenlang eenvoudig en neemt afstand van de dagelijkse hectiek van carrière, consumptiedwang en prestatiedruk.”

Wie daar behoefte aan heeft – wie niet? – hoeft dus niet naar het buitenland te gaan. Ook in eigen land, zoals in Friesland, kunnen pelgrims zich al wandelend bezinnen of spiritueel opladen. Wie na aankomst in Sint-Jacobiparochie nog energie over heeft, kan zelfs nog zes kilometer doorlopen naar het ultieme eindpunt van de route: het buurtschap Zwarte Haan aan de Waddenzee.

Daarbij hoeft het woord pelgrimeren overigens niemand af te schrikken. Naast een handvol ‘bedevaartgangers’, zijn er genoeg andere soorten zinzoekers die de route lopen. Of dat nu is uit nieuwsgierigheid, vanuit een verlangen naar stilte, of om zich opnieuw op het leven te heroriënteren is verder niet belangrijk. De kracht van pelgrimeren zit in de ontmoeting met elkaar. En daar lijkt ‘Santiago aan het Wad’ prima bij aan te sluiten.

© Annemarie Latour

Online is meer informatie beschikbaar over Santiago aan het Wad en het Jabikspaad ofwel het Friese deel van de route van/naar het Spaanse Santiago de Compostella.santiago-aan-het-wad

Advertisements

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s