Een avond op de Russische steppen met het Don KosakenChor Russland

Rood-witte uniforms, witte berenmutsen, opgerolde rijzwepen en zwarte leren laarzen. Dat is het tenue van het Don KosakenChor Russland dat momenteel op tournee is in Nederland en Duitsland. De zingende kozakken stonden afgelopen donderdag 1 december in Theater Speelhuis in Helmond. Wie de ogen sloot, waande zich een paar uur lang op de Russische steppen bij een kozakkenkampvuur.

Don KosakenChor Russland
Don KosakenChor Russland (foto: Monique Liet)

Russische serenade

De tournee A Russian Serenade brengt het Don KosakenChor Russland deze maand naar Nederland en Duitsland. Op het programma staan sacrale gezangen uit de Russisch-orthodoxe Kerk, geliefde Russische volksmelodieën en uiteraard kozakkenliederen.

Dirigent van het koor is Marcel ‘Nicolajevich’ Verhoeff. Eind jaren tachtig belandde deze Nederlander in het kozakken-‘circuit’ na een studieverblijf in Rusland. Inmiddels dirigeert hij ruim twintig jaar het Don KosakenChor Russland, waarvan het geluid wordt getypeerd als ‘helder gefraseerd, met een donkere kleur en vol energie.’

Don KosakenChor Russland
Zingende kozakken van het Don KosakenChor Russland (foto: Monique Liet)

Markante koppen

Die energie was in het Helmondse Speelhuistheater goed te proeven, hoewel de opening bescheiden werd ingezet met enkele religieuze liederen. Het is een keuze die Verhoeff even later aan het publiek uitlegde door te vertellen dat de koorzangers stuk voor stuk diepgelovige Russisch-orthodoxen zijn.

Vervolgens ging de witte berenmuts op het hoofd en lieten de kozakken van zich horen met liederen die het publiek naar de Russische steppen voerden. Aan stemvolume was geen gebrek bij de twintig professionele zangers. Hun markante gestalten en het galmende stemgeluid waren – samen met de nodige humor – een genot om naar te kijken en te luisteren.

'A Russian Serenade' van het Don KosakenChor Russland (foto: Monique Liet)
‘A Russian Serenade’ van het Don KosakenChor Russland (foto: Monique Liet)

Philarmonia

Ook het zeskoppige begeleidende ensemble Philarmonia was goed op dreef. Deze groep muzikanten, die het koor met liefde voor de muziek begeleiden op domra (een klein snaarinstrument), bayan (een knopaccordeon) en balalaika, staan onder leiding van Valery Elchik. Samen met Verhoeff arrangeert Elchik de nodige stukken voor het kozakkenkoor.

Een aantal leden van het ensemble geeft ook soloconcerten en masterclasses en doceert aan vooraanstaande instituten in Moskou. Bijzonder virtuoos was het spel op de domra van Sergey Lukin, die – zo vertelde Verhoeff – ingesneeuwd zat in Siberië maar op het laatste nippertje alsnog kon afreizen om aan de concerttournee deel te nemen. Gelukkig maar, want zijn bijdrage was één van de hoogtepunten van de avond.

Ensemble Philarmonia
Ensemble Philarmonia met linksboven Sergey Lukin op de domra en linksonder Valery Echkin op balalaika (foto: onbekend)

Betrokken dirigent

Als dirigent brengt Verhoeff vele maanden per jaar door in Rusland. Deze betrokkenheid is terug te zien in de manier waarop hij in staat is om het beste uit het kozakkenkoor naar boven te halen. Dat hij dat weet te doen zonder grip te verliezen op de variatie aan stemmen en zonder de muzikale verfijning die in een aantal liederen besloten ligt uit het oog te verliezen, laat zien dat Verhoeff een topdirigent in het genre is.

Deze waardering wordt niet alleen gedeeld door het Helmondse theaterpubliek, maar ook door de Russen zelf. Zo trad het koor al meermaals op in het Witte Huis in Moskou. Volgend jaar bestaat het koor 25 jaar, een kwart eeuw waarin de mannen niet alleen Rusland maar ook de grote en kleinere podia van Europa hebben aangedaan.

Marcel Verhoeff
Dirigent Marcel Verhoeff (foto: Monique Liet)

Oer-kozakken

Toch moet de groep niet verward worden met het oorspronkelijke Don-Kozakkenkoor dat in 1921 door aartsvader Serge Jaroff in Constantinopel werd opgericht. Dit legendarische koor, dat bestond uit kozakken die gevlucht waren voor het Rode Leger, werd in 1979 opgeheven door de hoge leeftijd van de koorleden.

Welk kozakkenkoor de ‘officiële’ opvolger is, wordt sindsdien betwist. Verschillende koren beweren door Jaroff als opvolger te zijn aangewezen en varen onder die vlag verder. Het Don KosakenChor Russland laat de band met Jaroff verder in het midden, maar zingt in dezelfde geest verder.

De liefde voor de Russische muziek is ten slotte waar het allemaal om gaat. En daarvan heeft het publiek in Theater Speelhuis in Helmond een paar hartverwarmende uren kunnen genieten.

© Annemarie Latour

Wie meer wil weten over de decembertournee ‘A Russian Serenade’ van het Don KosakenChor Russland, surft naar de website van het koor of kijkt op de concertagenda. Het koor is ook te zien op zondag 4 december om 18.10 uur op NPO2 bij Podium Witteman en is live te beluisteren op dinsdag 6 december om 20.00 uur bij NPO Radio 5 Volgspot.

Russian serenade - Don KosakenChor Russland

Advertisements

2 thoughts on “Een avond op de Russische steppen met het Don KosakenChor Russland”

  1. Heel mooi en herkenbaar geschreven stuk. De foto van het Ensemble Philarmonia is echter niet door mij gemaakt (wel een leuke foto), de overige foto’s wel.

    Liked by 1 person

    1. Bedankt voor je reactie en mooie foto’s Monique! Ik heb het onderschrift bij de betreffende foto aangepast. Ik hoop dat de tournee een succes was, want dat verdient het koor absoluut! Hartelijke groet, Annemarie

      Like

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s