Narnia of het betoverde Noord-Ierland achter de kleerkast

Narnia: een klein woord waarachter een grote wereld van magische fantasie ligt. De betoverde wereld van Narnia ontsproot aan het brein van de Britse schrijver C.S. Lewis. Maar wie denkt dat het landschap van Narnia iets typisch Engels is, vergist zich. Lewis was naar eigen zeggen geïnspireerd door de bergen en bossen rondom het Carlingford Lough in Noord-Ierland.

Sneeuw op het Mourne gebergte
Besneeuwde Mourne Mountains in 2015 (foto: Jason Murphy)

Oude kleerkast

Het concept is net zo eenvoudig als briljant. Je stapt als kind in een oude kleerkast en komt op magische wijze uit in het sprookjesrijk van Narnia. Daar, in een land waar dieren kunnen praten, beleef je spannende avonturen en vecht je aan de kant van het goede tegen het kwade, waarbij je legendarische karakters ontmoet als de dappere leeuw Aslan en de kille ijskoningin van Narnia.

C.S. Lewis, geboren in Belfast in 1898, schreef de zevendelige Kronieken van Narnia begin jaren vijftig. Een halve eeuw later begon Disney met de verfilmingen, waarbij de filmmaatschappij voor de ongerepte landschappen van Nieuw-Zeeland koos. Dit leverde fraaie plaatjes op, maar het landschap dat Lewis in gedachten had, lag in realiteit veel dichter bij huis.

Magische landschappen

In het zuidelijke deel van Noord-Ierland ligt de zeeinham van het Carlingford Lough, vlakbij het Mourne gebergte. Dit was de streek waar Lewis als kind zijn vakanties doorbracht in een landschap dat zijn fantasie volop prikkelde. Later schreef hij hierover: “Ik heb landschappen gezien, vooral in het Mourne gebergte en ten zuiden daarvan, die me bij een bepaald licht het gevoel gaven dat een reus er ieder moment zijn hoofd over een bergkam kon steken.”

Sprookjesachtig is Carlingford zeker. De zilveren golven van de zee, de granieten bergen van Mourne en de stille heuvels aangeplant met dennenbossen zorgen voor een bijzonder sfeervol plaatje. Lewis dacht er vaak aan terug toen hij later in Engeland woonde:

“Ik verlang ernaar om het graafschap Down in de sneeuw te zien; men verwacht er bijna marcherende dwergen voorbij te zien rennen. Hoezeer verlang ik ernaar om een wereld te ontdekken waarin dergelijke dingen waar zouden zijn.”

Narnia dwerg
Scene uit de Disney-verfilming van Narnia (foto: Disney)

Intuïtief gevoel

Het verlangen om een sprookjeswereld op papier te creëren – waarbij de Kronieken van Narnia thematisch zoveel méér zijn dan een sprookje – werd realiteit. Narnia, het betoverde land achter de kleerkast, kwam tot leven en werd gebaseerd op de herinneringen van Lewis aan Carlingford. Zo schreef hij aan zijn oudere broer Warren: “Dat gedeelte van Rostrevor dat uitkijkt over het Carlingford Lough is mijn idee van Narnia.”

Lewis zat er qua intuïtie niet ver naast. Sommige plekken of streken hebben iets magisch, iets ongrijpbaars, iets spiritueels dat binnen de Keltische traditie van weleer ‘dunne plekken’ worden genoemd. Het zijn plaatsen in het landschap waar het zichtbare en onzichtbare elkaar raken – plekken die tegenwoordig ook wel krachtplaatsen worden genoemd.

Carlingford en de bergen van Mourne kennen veel van dergelijke plekken. Van oudsher is dit dan ook een streek waarin verhalen over heiligen en helden een rol spelen. Hier stierf bijvoorbeeld de Ierse superheld Cúchulainn een heldhaftige dood en vochten de reuzen Finn McCool en Ruiscaire met elkaar. Het is ook de streek waar het oude klooster van Sint Bronagh is te bewonderen.

Uitkijkpunt Carlingford Lough
Uitkijkpunt bij Rostrevor over het Carlingford Lough (foto: onbekend)

Narnia wandelpad

Dat Lewis juist in deze omgeving Narnia voor zijn geestesoog zag verschijnen, is daarom niet zo verrassend; de streek is er bijna voor geschapen. Dat vindt ook de Ierse VVV. Om het landschappelijk schoon breder onder de aandacht te brengen, ligt er sinds 2015 in Kilbroney Park, vlakbij het dorp Rostrevor, een eenvoudig Narnia-wandelpad.

Het Narnia-pad is vooral leuk voor de allerkleinsten. Het pad slingert een paar honderd meter tussen de bomen van Kilbroney Park door. Langs het pad staan kunstwerken gemaakt met natuurlijke materialen die iets te maken hebben met de verhalen van Narnia. Vandaar dat de wandelaar bij de deur van de kleerkast start die naar Narnia leidt. De familie Bever komt voorbij, net zoals een aantal boomhuizen en andere plekken uit het boek.

Narnia wandelpad
Het Narnia wandelpad in Kilbroney Park bij Rostrevor

Bossen en leeuwen

Een andere mogelijkheid om te wandelen is het Tollymore Forest Park dat iets verder naar het noorden ligt bij Castlewellan. Het fraaie park staat vol met zogenaamde follies – kleine gebouwen of ruïnes die bewust zijn gebouwd maar geen enkel praktisch nut hebben. Doordat de follies kunstig opgaan in het landschap, lijkt Tollymore één groot romantisch en excentriek filmdecor. Zo wordt het dan ook vaak gebruikt. Het park komt bijvoorbeeld terug als ‘Haunted Forest’ in de televisiehitserie Game of Thrones.

De Azalearoute in het Tollymore Forest Park leidt naar het arboretum waar in één van de muren een stenen leeuwenkop als muurfontein te vinden is. De plaatselijke bevolking zegt dat dit de inspiratiebron is voor de leeuw Aslan in de boeken van Narnia.

Tollymore Forest leeuw
De leeuw in Tollymore Forest Park (foto: discoverireland.com)

De inwoners van Belfast zijn het daar overigens niet mee eens. Zij zeggen dat de leeuw juist bij hen te vinden is. De deurknop van de pastorie van St. Mark’s Church – waar de opa van Lewis dominee was – bestaat uit een aandoenlijke bronzen leeuwenkop die Lewis als klein jongetje op ooghoogte moet hebben aangekeken.

Narnia leeuw deurknop
Deurknop van de pastorie van St. Mark’s Church in Belfast (foto: discoverireland.com)

Op weg naar Narnia

Misschien is het maar goed dat niemand de waarheid precies weet, want dat komt het toerisme op verschillende plekken ten goede. Noord-Ierland is voor Narnia-fans in ieder geval the place to be. Het Carlingford Lough is daarbij een mooie plek om te starten; niet alleen qua landschap en folklore, maar ook om door de ogen van Lewis naar Narnia te kijken.

Bij een tweede bezoek aan Noord-Ierland kan Belfast worden aangedaan in het voetspoor van Lewis. Of je plant helemaal niets en laat alles aan het toeval over. Want dat is volgens Lewis de enige ware manier om Narnia binnen te komen:

“O ja, natuurlijk ga je op een goede dag terug naar Narnia. Eens Koning in Narnia, altijd Koning in Narnia. Maar probeer nooit om er twee keer langs dezelfde weg te komen. Of liever gezegd, je moet helemaal niet probéren om er heen te gaan. Dat gebeurt vanzelf, op een moment dat je er totaal niet aan denkt.”

Narnia
Aankomst in Narnia…

© Annemarie Latour

Advertisements

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s