Column: Waar zijn de katholieke vrouwen?

Ineens ging het me opvallen. In reli-programma’s, al dan niet in de vorm van talkshows, documentaires, conferenties of studiedagen, ontbreekt het aan katholieke vrouwelijke deskundigen. “We hebben ze niet kunnen vinden” is een veelgehoord excuus. Is dat zo? Of wordt er maar al te gemakkelijk gegrepen naar het inmiddels beduimelde adresboek vol mannelijke experts?

vraagteken

Het begon allemaal met Andries Knevel. Het EO-boegbeeld bracht recent een serie over paus Franciscus op TV. Wat me vooral opviel, was het minimale aantal vrouwen dat aan het woord kwam. Gefascineerd ben ik gaan tellen. In vier afleveringen werden in totaal tweeëntwintig mannen geïnterviewd tegenover zeven vrouwen, waarvan slechts twee deskundigen.

Toen ik hierover een verbaasde Tweet stuurde naar de EO, was het antwoord: “Dank voor het tellen! Misschien houden meer mannen die zich er mee bezig houden dan vrouwen?” [sic]. Knevel zelf stuurde ik ook een paar beleefde Tweets. Hij reageerde niet, wat natuurlijk ook een antwoord is.

Dezelfde dag kwam ik op Facebook een aankondiging tegen van het Christelijk Informatie Platform (CIP). “Protestantse en katholieke kopstukken bijeen tijdens minisymposium” kopte de CIP-website. Nieuwsgierig nam ik een kijkje. De ‘kopstukken’ waren vier mannen en nul vrouwen. Ook het CIP stuurde ik een tweet met de vraag: waarom? Er kwam geen reactie.

Even later kreeg ik een uitnodiging van het Werkverband Kerkelijk Opbouwwerk (WKO). Het ging over een studiedag met als thema ‘Wijkend christendom: exit of exil?’ Enthousiast bladerde ik door het programma, op zoek naar de sprekers. Dat waren er precies drie, waarvan geen enkele vrouw. Het WKO liet weten dat ze wel bewust naar vrouwelijke sprekers hadden gezocht, maar dat deze niet konden komen, andere prioriteiten hadden of te weinig van het onderwerp afwisten.

Tot slot kwam het dynamisch klinkende ‘Congres Bruisende Kerk’ voorbij op mijn startpagina. Het evenement werd georganiseerd door een club die zich Bewust Katholiek noemt. Ook daar bekeek ik het aangekondigde programma en de sprekers: zes mannen en nul vrouwen.

Toen ik hier online mijn hoofd over schudde en me afvroeg hoe bruisend het zou worden zonder vrouwelijke sprekers, volgde er een typerende discussie. De eerste persoon die reageerde – een man – vond mijn opmerking seksistisch. Alsof alleen vrouwen een sprankelend programma konden neerzetten, duh!

De tweede persoon die reageerde – ook een man – koos een andere benadering: jawel, het was jammer dat er geen vrouwelijke sprekers waren, hoewel de organisatie dat toch had geprobeerd. En daar ging het ook niet om, want de dynamiek moest vooral uit de workshops op die dag komen, dus dáár waren vrouwen zeker welkom.

Ik weet niet wat ik erger vind: de variant ‘je bent zelf seksistisch’ of de variant ‘we hebben het geprobeerd’. Geprobeerd? Hoezo geprobeerd? Hoeveel vrouwen zijn er gebeld voordat er een half dozijn mannen werd gerekruteerd? Hoeveel vrouwen staan er überhaupt als deskundigen in het adresboek van reli-clubs? En hoezo doet het er niet toe dat er geen evenwichtige man-vrouw verdeling op het podium is?

Is er bovendien in heel katholiek Nederland op die dag niet één vrouw met kennis van zaken beschikbaar? Is er onder al die religieuzen, theologen, hoogleraren, pastores, auteurs, politici, kerkvrijwilligers en andere intelligente katholieke vrouwen niemand te vinden die vanaf de spreekstoel iets kan vertellen over het onderwerp? Of zijn katholieke vrouwen te weinig assertief? Vinden ze het van ondergeschikt belang om als deskundigen te worden gezien en gehoord? Zijn ze te onzeker?

Er was ook een derde persoon die reageerde, een vrouw die bepaald niet zou misstaan als katholieke spreekster en die bovendien een groot vrouwelijk katholiek netwerk heeft. Bij haar zakte de moed langzamerhand in de schoenen door de ‘eeuwige blinde vlek’ in reli-land. Haar moedeloze verzuchting deed me denken aan een uitspraak van de Franse schrijfster George Sand (de mannelijke naam was een pseudoniem): “Moedeloosheid overvalt ons alleen dan, wanneer wij niet langer op het toeval kunnen rekenen.”

Dus hierbij een uitdaging. Laat de zichtbaarheid van vrouwelijke deskundigen in het publieke reli-domein eens géén toeval zijn. Onderzoek de oorzaken waarom er blijkbaar weinig katholieke vrouwen in het reli-adresboek staan. Word je bewust van het kerkelijke glas-in-lood plafond dat vrouwen subtiel – en soms minder subtiel – buitensluit. Organiseer dáár eens een congres, lezing of studiedag over. Laat dát eens het onderwerp van een vierdelige televisieserie zijn.

En vergeet daarbij vooral niet om vrouwen een rol te geven. Niet als klapvee, niet als workshopvulling, niet als koffieschenkster, niet als gastvrouw-annex-bloemenmeisje, en zeker niet als excuustruus. Nodig katholieke spreeksters uit omdat je in hen én in hun expertise gelooft. Moet jij eens kijken hoe de Kerk gaat bruisen.

© Annemarie Latour

N.B. Deze column verscheen ook als opinieartikel op Katholiek.nl

Advertisements

5 thoughts on “Column: Waar zijn de katholieke vrouwen?”

  1. Op het evenement 25 jaar Fidesco Nederland, 1 oktober 2016 in Nijmegen, spreekt de vrouwelijke huisarts Sandra Scholey. Een bevlogen katholieke vrouw, huisarts en moeder van twee kinderen. Sandra is jarenlang de verantwoordelijke geweest van de katholieke missieorganisatie Fidesco Nederland. Kom maar eens naar haar luisteren.

    Liked by 1 person

  2. Je komt als vrouw niet aan bod wanneer het gaat om aanwezigheid in een kerk. Het schijn t nog steeds een soort automatisme te zijn dat mannen gevraagd worden – een old-boys-network. Volgens mij zijn mannen bang voor ons. ‘Ze mogen luisteren, dan doen ze toch ook mee?’ zei laatst een man. De maatschappij is wat dat betreft veel verder. Daar zou dit verschijnsel al lang ‘discriminatie’ zijn genoemd. Mannen en vrouwen gelijk? Forget it. En mannen hebben altijd een reden die ze in schitterend mooie bewoordingen tot uiting weten te brengen….

    Like

  3. Er schoot me nog iets te binnen. Enige tijd geleden zei een pastor dat het wanner er meer vrouwen zouden komen voor mannen wel interessant zou moeten blijven. Ik weet nog om wie dat ging. Ik heb hem toen gevraagd of hij er wel eens aan had gedacht hoe interessant het moet zijn voor vrouwen niet mee te kunnen doen juist vanwege het vrouw-zijn. Hoe houd je het voor hen interessant? Nooit iets op gehoord……

    Like

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s