Toveren met kleur: de beschilderde deuren van Funchal

Iedere stad heeft ze wel: ongure, vervallen straatjes in de oude binnenstad waar niemand graag doorheen loopt. Toeristen mijden de plek en locals komen er alleen als het niet anders kan. Funchal, de hoofdstad van Madeira, vond een creatieve oplossing voor dit probleem met een aantal potten verf, een serie oude deuren en een dosis creativiteit.

Beschilderde deur Funchal
Schildering op een van de deuren in Funchal, Madeira, 2016 (foto: Annemarie Latour)

Beschilderde deuren

Wie tegenwoordig door de Rua de Santa Maria loopt – de Heilige Mariastraat – bevindt zich in een openluchtgalerie. De deuren in het straatje zijn beschilderd met allerlei taferelen, variërend van een schommelende zeemeermin tot abstracte figuren, soms compleet met bijbehorende materialen en accessoires.

Toeristen slenteren van deur naar deur met de fotocamera in de hand, om zich vervolgens neer te vlijen op een van de terrasjes in de straat. Rua de Santa Maria is niet voor niets een bekende toeristische attractie in Funchal die je gezien moet hebben.

Troosteloze doorgang

Zes jaar geleden was dat wel anders. Toen was de straat nog een troosteloze doorgang waar iedereen zo snel mogelijk doorheen liep en vooral niet om zich heen keek. Eigenlijk was dat jammer van de plek, want het straatje lag midden in het historische centrum van Funchal, de Zona Velha.

‘Jammer’ is ook wat de Spaanse fotograaf Jose Maria Montero Zyberchema denkt, wanneer hij al fotograferend door Funchal wandelt. Zijn oog valt op de verloedering van de straat, de leegstaande huizen en de vervallen opslagruimtes. Hoewel oude en vervallen deuren ook hun eigen schoonheid en charme hebben, biedt het voor Funchal weinig meerwaarde.

Rua de Santa Maria in Funchal, Madeira, 2016 (foto: Annemarie Latour)
Rua de Santa Maria in Funchal, Madeira, 2016 (foto: Annemarie Latour)

Artistieke facelift

Zo wordt het idee geboren om de straat een artistieke facelift te geven. Het plan is briljant in zijn eenvoud. Neem een oude deur en een paar potten verf. Vraag kunstenaars, studenten, inwoners van Funchal en kinderen om een nieuw ontwerp voor de deur te maken. Kies de beste daarvan uit, vraag de kunstenaars om één van de oude deuren in de Rua de Santa Maria te beschilderen, en laat de gemeente de verf sponsoren.

Het project krijgt als naam artE de pORtas abERtas (‘Kunst met open deuren’), maar die open deuren zijn in het begin bepaald niet gemakkelijk te vinden. “Het project begon langzaam omdat er in het begin veel terughoudendheid en wantrouwen was van de mensen in de straat. Het was moeilijk om contact te leggen met iedere eigenaar en om toestemming te krijgen voor het maken van de veranderingen”, schrijft Zyberchema op de projectwebsite.

Bovendien, zo ontdekt hij, wil ook niet iedere kunstenaar zomaar meedoen. “Kunstenaars van het eiland Madeira werden uitgenodigd om deel te nemen, maar aan het begin, en zelfs nu, zijn sommigen terughoudend om zich te ‘mengen’ met minder bekende kunstenaars”, vertelt de Spaanse fotograaf.

Deuren, kunstwerken en leven

Zyberchema laat zich echter niet ontmoedigen. Op 6 april 2011 wordt de eerste deur beschilderd op nummer 77. De kunstenaar, Marcos Milewski, transformeert de dubbele houten deur in een fraaie boekenkast. Naarmate de deuren veranderen in schilderijen, neemt ook het aantal nieuwsgierige bezoekers toe.

En waar volk is, komt leven in de brouwerij. Als bijkomend effect verschijnen er in de leegstaande pandjes geleidelijk kleine kunstgaleries en restaurants met een terras. Want wie urenlang alle fraaie deuren loopt te bewonderen, wil vast wel even neerstrijken voor een colaatje of glas Madeirawijn.

Beschilderde deur in Funchal
De eerste beschilderde deur op nummer 77 (foto: Annemarie Latour)

Feest van licht en kleur

Sinds die tijd veranderen steeds meer deuren in Funchal in kunstwerken: in totaal zo’n 120 stuks. Daarmee is ook de sfeer in de oude buurt veranderd. De Zona Velha, met de Rua de Santa Maria als kloppend hart, is nu dé plek om een hapje te eten. Voilà een artistieke ‘reanimatie’ die laat zien waartoe kunst in staat kan zijn.

Zyberchema heeft zelf nooit getwijfeld aan de impact van zijn project: “Ik moet zeggen dat het vanaf het begin duidelijk was dat dit project breed zou worden geaccepteerd en impact zou hebben op het leven van het eiland, omdat er veel creativiteit en de goede wil bij de bevolking is. Het enige wat ik moest doen, was de vonk ontsteken om deze fiesta van licht en kleur in de straat te starten.”

Beschilderde deuren Funchal
Deuren naar een andere wereld (foto: Annemarie Latour)

© Annemarie Latour

Advertisements

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s