Sint Valentijn woont in Dublin

Valentijnsdag: voor de één een dag van onvervalste romantiek, voor de ander een smakeloze chantage van het sentiment. Doe je mee, dan trap je in de valkuil van de commercie. Doe je niet mee, dan loop het je het risico dat je partner je ’s avonds stil verwijtend aankijkt. Keuzes, keuzes. Wie het spoor bijster is geraakt, kan te rade gaan bij Sint Valentijn zelf. Naar verluidt woont hij in Dublin.

valentijn medaille

Ierse matchmaker

Ierse pubs, het beroemde ‘Book of Kells’, de Guinnessfabriek, en vrolijk gekleurde voordeuren. Dat is het beeld waarmee Ierland haar hoofdstad promoot, en terecht, want Dublin heeft veel moois te bieden. Minder bekend is dat Sint Valentijn, de matchmaker bij uitstek, ook in de Ierse hoofdstad te vinden is.

Een onbeduidend bruin bordje wijst richting de kerk waar zijn relieken te vinden zijn. Dat is de Whitefriar Street Church, een klein kwartiertje lopen vanaf het stadscentrum. De kerk zelf – een grijze vierkante kolos uit het midden van de 19e eeuw – is van buiten spuuglelijk en doet niet vermoeden dat hier al in de 16e eeuw een priorij van de karmelieten stond.

valentijn bordje

Wil de echte Valentijn opstaan?

De monniken hadden blijkbaar connecties, want paus Gregorius XVI schonk hen persoonlijk de relieken van Sint Valentijn. Nu is het de vraag over welke Valentijn we het hebben, want er waren er twee. De eerste Valentijn was een priester in het Rome van de derde eeuw en slachtoffer van de christenvervolgingen. De tweede Valentijn – misschien wel dezelfde als de eerste – was bisschop van Terni, vlakbij Rome, en zou ook in de derde eeuw als martelaar zijn gestorven.

Laten we het gemakshalve bij Valentijn nummer één houden. Het verhaal gaat dat Valentijn in het geheim verliefde stellen trouwde, tegen het verbod van keizer Claudius in die liever ongehuwde mankrachten in zijn leger had. Valentijn, toen al een romanticus, vond de liefde zwaarder wegen dan de wet, en moest deze overtuiging bekopen met de dood.

Rond de gevangenschap van Valentijn bestaat een legende. Toen hij eenmaal door de keizer was vastgezet, vroeg een cipier hem om zijn blinde dochter te genezen. Valentijn brouwde een oogtinctuur, maar het meisje bleef helaas blind. Na Valentijns dood – hij werd onthoofd op 14 februari – volgde alsnog een wonder. Het meisje ontving een briefje ‘Van Valentijn’ met daarin een gele bloem. Zodra ze het briefje opende, kwam haar gezichtsvermogen terug en kon ze de bloem met haar heldere kleuren zien.

gele bloem

Vreemde vruchtbaarheid

De datum van 14 februari lijkt toeval, maar dat is het niet. Op 14 februari vierden de Romeinen het feest van Juno, godin van vrouwelijkheid en het huwelijk. Eén dag later werd dit gevolgd door Lupercalia, een opmerkelijk vruchtbaarheidsfeest waarbij naakte mannen gekleed in een lendenschort en gewapend met karwatsen door het oude Rome renden om vrouwen te slaan en zo hun vruchtbaarheid te bevorderen. Ik verzin het niet.

Lupercalia legde het uiteindelijk af tegen Valentijn. In de vijfde eeuw veranderde de paus de datum van het heidense vruchtbaarheidsfeest in de kerkelijke feestdag van Sint Valentijn. Er was in die tijd nauwelijks meer iets over de heilige bekend, maar dat was bijzaak. Dat hij heilig was, stond als een paal boven water.

'Het feest van Lupercalia' van Andrea Camassei, 1635 (foto: Wiki Commons)
‘Het feest van Lupercalia’ van Andrea Camassei, 1635 (foto: Wiki Commons)

Hier en daar en overal 

Tegenwoordig kan Sint Valentijn worden opgezocht in Dublin. Daar staat hij, gekleed in een rode mantel als teken van zijn martelaarschap, plechtig op de uitkijk boven zijn reliekenkist. De kist wordt jaarlijks op Valentijnsdag op het hoogaltaar geplaatst. Wie gaat trouwen, kan dan alvast de trouwringen laten zegenen.

Wie in deze druilerige maand liever de Italiaanse zon opzoekt, kan óók bij Valentijn terecht. Zo zou hij in Rome liggen begraven in de basiliek van Santa Prassede, terwijl zijn met bloemen versierde schedel te zien is in een glazen kistje in de basiliek van Santa Maria in Cosmedin. Smaken verschillen, en het betere weer krijg je er helemaal gratis bij.

Alsof dat nog niet genoeg is, heeft de Birmingham Oratory in Engeland óók een compleet skelet plus een pauselijk certificaat van echtheid in het bezit. Dat is allicht meer dan de Blessed John Duns Scotus kerk in Glasgow, die ‘slechts’ de onderarm van de heilige koestert. En dan hebben we het nog niet over Malta, Madrid, Wenen, Praag en Missouri waar de heilige óók te vinden zou zijn.

Het Valentijnsaltaar in de Whitefriar Street Church (foto: Wikicommons, Dnalor_01)
Het Valentijnsaltaar in de Whitefriar Street Church (foto: Wiki Commons, Dnalor_01)

Laten we het dus maar bij Dublin houden. Wie de Ierse Sint Valentijn opzoekt – er zit niet voor niets een groen randje aan zijn rode mantel – vindt geheid geluk in de liefde. Wie het vrijgezelle bestaan liever nog wat langer koestert, kan de Whitefriar Street Church natuurlijk overslaan. De pubs in het centrum bieden genoeg alternatieven om de dag vrolijk af te sluiten, met of zonder Ierse cupido.

© Annemarie Latour

Advertisements

One thought on “Sint Valentijn woont in Dublin”

  1. Ik vind het behoorlijk ‘pathetic’ (een beter woord ken ik er niet voor) als je een gedenkdag als deze nodig hebt om romantisch te kunnen doen binnen je relatie. En dan nog wel op een dag die je je door de middenstand door de strot geduwd wordt. Maar je weet er weer een interessant verhaal over de vertellen. Wij vieren dus voortaan op deze dag het feest van Juno.

    Like

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s