Sirtaki op Lesbos

Op het Griekse eiland Lesbos wordt de sirtaki gedanst. Het is een vreemd soort sirtaki. Een sirtaki van drie realiteiten. Een sirtaki die doorklinkt, lang nadat de muziek is opgehouden en de dansers elkaars hand hebben losgelaten.

vluchtelingen lesbos
Vluchtelingen komen aan op Lesbos (foto: video still ‘Refugee crisis: new boats still arriving on Lesbos island’ Channel 4 News)

De toerist

Het is ochtend. Een vrolijk kukelende haan klinkt uit boven het ruisen van de zee. De zon komt op boven Lesbos, het derde grootste Griekse eiland, gelegen voor de kust van Turkije. Vanaf je balkon zie je dat het strand er nog verlaten bij ligt. Het zand is donker als gebrande caramel. De kleur geeft iets prijs van de oude vulkanische oorsprong van Lesbos.

Een paar uur later ga je in een touringcar-met-airco op excursie. De tocht gaat westwaarts naar Limonos, het belangrijkste klooster op Lesbos. Onderweg wordt verteld dat de heilige Ignatius Agalianos het klooster ondanks de Ottomaanse overheersing tot een groot succes maakte. Er woonden ooit driehonderd Grieks-orthodoxe monniken. Bovendien hielp Ignatius mensen in nood: armen, ouden van dagen, en een ieder die hulp of onderdak nodig had. Geen wonder dat hij heilig is verklaard, denk je bij jezelf.

Dan gaat de rit verder westwaarts naar een maanlandschap vol doornstruiken. In je reisgids lees je dat het subtropische bos dat dit deel van Lesbos ooit weelderig groen maakte, is versteend. Miljoenen jaren geleden raakte het bedolven onder een metersdikke modderlaag van vulkanische as en zwavel. Nu wandel je door dit ‘versteende woud’ en kijk je vol verbazing naar een stuk sequoia van 20 miljoen jaar oud. Na een dag vol wetenswaardigheden gaat de bus weer huiswaarts via Kalloni, het middenpunt van het eiland.

Kapel in het Limonosklooster op Lesbos
Het Limonosklooster op Lesbos (foto: Annemarie Latour)

De vluchteling

Het is middag. De zon brandt onbarmhartig op je hoofd op het heetste moment van de dag. Syrië vervaagt al wat in je gedachten. Je bent inmiddels al weken onderweg. Eerst naar Turkije, kijken of je de grens over komt. Daarna ben je in het kleine rubberbootje van de Turkse mensensmokkelaar de smalle zeestraat overgestoken die Turkije van Lesbos scheidt. Zo sta je tenslotte op een afgelegen kiezelstrandje bij Molivos in het noorden van Lesbos.

Na aankomst moet je je registeren in het vluchtelingenkamp ‘Kara Tepe’ in het dorp Moria dat net boven Mytilini ligt, de hoofdstad van het eiland. Maar Moria ligt toevallig net aan de andere kant van het eiland. De bus rijdt maar twee keer per dag en zit overvol. Er zit dus niets anders op dan de 55 kilometer te voet af te leggen via de smalle asfaltwegen die over de bergtoppen van Lesbos slingeren. Gelukkig ben je samen met je reisgenoten die in de Turkse sloep zaten. Je bagage draag je in een grote rugzak, een loden last en tegelijkertijd je kostbaarste bezit.

Je loopt verder. Bij een klein fonteintje langs de kant van de weg vul je je plastic waterflesje. Enkele kilometers verderop vind je even rust in de schaduw van één van de elf miljoen olijfbomen die Lesbos rijk is. Het is jammer dat je niet een paar olijven kunt plukken om wat kracht op te doen. De bomen staan in bloei en de oogst laat nog maanden op zich wachten. Je loopt weer verder. Halverwege de eindeloze tocht kom je bij Kalloni, het middenpunt van het eiland.

Vluchtelingen op Lesbos
Vluchtelingen op Lesbos (foto: Annemarie Latour)

De Griek

Het is bijna avond. De dag zit er nog lang niet op, want de taverne zal nu pas enigszins vol lopen. Langzaam druppelen de eerste toeristen naar binnen. Een Grieks biertje en een verse jus d’orange. Plus een Griekse salade met tzatziki, en souvlaki. Het is niet zo druk als in andere jaren, bedenk je bezorgd. Er zijn dit jaar weer een stuk minder toeristen gekomen.

Gelukkig heb je wel tijd gehad om te gaan stemmen. Samen met het merendeel van je landgenoten kies je voor ‘nee’ in het nationale referendum over het nieuwe pakket bezuinigingen van Europa. Je ziet het niet zitten. Het btw-voordeel dat de Griekse eilanden helpt om toeristisch overeind te blijven, zou vervallen. En hoewel de euro zijn voordelen heeft, vrees je dat een prijsverhoging de toeristen naar goedkopere vakantiebestemmingen zal drijven. Dan kun je je taverne wel sluiten.

Hoe je de winter financieel gaat doorkomen, is ook een vraag waar je wakker van ligt. De inkomsten zijn niet meer zoals in andere jaren, en met de onzekere toekomst van de Griekse banken weet je niet of je nog een extra lening kunt krijgen. Langzaam rijd je terug van het stembureau naar huis, een kleine plaats net voorbij Kalloni, het middenpunt van het eiland.

Griekse taverne
Griekse taverne (foto: Annemarie Latour)

Middenpunt

In Kalloni kruisen de wegen van de toerist, de vluchteling en de Griek elkaar. De Griek verleent voorrang aan de touringcar waarin de toerist zit die oogcontact heeft met de vluchteling in de berm van de weg. Drie verschillende realiteiten dansen voor een kort moment een vreemd soort sirtaki. En hoewel het moment direct weer voorbij is, klinkt deze sirtaki onbewust door bij de hardwerkende Griek, de vakantievierende toerist, en de hoopvolle vluchteling.

Alle drie krijgen ze onbewust iets mee van de paar seconden waarin ze elkaars pad kruisen. Al is het maar het besef van elkaars bestaan. Wie weet waar deze korte kruisbestuiving toe kan leiden. Er is maar een fractie aan inzicht of inspiratie nodig om de toekomst te veranderen. Misschien wordt de volgende sirtaki dan wel gedanst door een hoopvolle Griek, een hardwerkende toerist, en een vakantievierende vluchteling. Het zou zomaar kunnen. Daar op Lesbos.

© Annemarie Latour

Advertisements

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s