Premiere Michael Jackson musical over Robert Burns

Wat is de overeenkomst tussen popicoon Michael Jackson, Hollywoodproducent David Gest, en de Schotse Rock Academy Performing Arts? Een gloednieuwe musical over Schotlands meest geliefde dichter en bard, Robert Burns. Robert Burns The Musical is het geesteskind van de overleden King of Pop en David Gest. Twintig jaar lag het musicalplan ongebruikt in de archieven van Gest. Maar nu is de musical afgestoft en herschreven, en wordt op 25 januari 2015 in het Schotse Aberdeen op de planken gebracht.

Robert Burns The Musical, premiere in het Tivoli Theater in Aberdeen

Burns gedichten op muziek

De King of Pop was een groot liefhebber van het werk van Robert ‘Rabbie’ Burns (1759-1796). Deze passie deelde hij met David Gest, een flamboyante televisie- en theaterproducent met wie Jackson in zijn tienerjaren bevriend raakte. “Michael en ik gingen langs antiquarische boekhandels om alles te kopen dat we over Burns konden vinden. We waren gefascineerd door de woorden van zijn poëzie; het was zo aanlokkelijk om deze briljante teksten te lezen,” vertelt Gest aan de Schotse krant The Press and Journal in 2014.

In 1993 verrast Jackson zijn jeugdvriend met een bijzonder verjaardagscadeau. Gest krijgt een dag lang het gebruik van Jacksons huisstudio plus een aantal muzikanten om hun gezamenlijke droom waar te maken: het werk van Robert Burns op eigentijdse muziek zetten. Het duo had al langer het idee om samen een musical te schrijven: “Michael en ik zouden oorspronkelijk een musical over het leven van Burns maken met Gene Kelly (red. de musical-legende) als regisseur en Anthony Perkins (red. acteur in Hitchcocks Psycho) als uitvoerend producent, maar zij overleden allebei. Dus toen hebben Michael en ik de gedichten op eigentijdse muziek gezet in zijn studio in Encino. We deden Ae Fond Kiss, Tam O’Shanter en dat soort dingen. We hebben zijn werk omgezet in showtunes. Het is prachtig en ik heb de opnamen nog steeds,” vertelt Gest aan de Britse krant de Daily Record in 2008.

Gest probeert om de musical – toen nog Red Red Rose genaamd – op de planken te brengen in 1996, maar komt daarmee niet verder dan deelname aan de ‘Musical van het jaar’-wedstrijd in het Deense Aarhus. Hoewel de productie een derde prijs in de wacht sleept, zijn de kritieken in de Britse kranten zuur.

Dat is niet veel anders in 2008, wanneer Gest het project uit de mottenballen haalt en zijn kostbare bezit van de Jackson-Burns tapes wereldkundig maakt. Het nieuws dat hij samen met Jackson aan een Robert Burns album heeft gewerkt, wordt in Schotland met scepsis ontvangen. Jacksons carrière lijkt destijds stil te staan en puristen krimpen ineen bij de gedachte dat de gelauwerde werken van Schotlands nationale bard onder handen zijn genomen door de King of Pop.

Maar zo’n vreemd idee is dit niet, volgens Gest. Hij is ervan overtuigd dat Jackson zijn thema voor Thriller – het bestverkochte muziekalbum ooit – op Burns gedicht Tam O’Shanter heeft gebaseerd. Daarin rijdt een dronken Tam O’Shanter ’s nachts op zijn paard naar huis en komt onderweg langs een oude kerk. In de kerk ziet hij heksen, zombies en demonen dansen op de klanken van de duivel op doedelzak. Parallellen met Jacksons videoclip voor Thriller liggen voor de hand, hoewel niemand meer bij Jackson kan navragen of het verhaal klopt.

Ondanks de negatieve kritieken, blijft het musicalproject in de ogen van Gest potentieel houden. Zijn plan om de productie verder uit te werken komt echter opnieuw stil te liggen wanneer Jackson plotseling overlijdt in 2009. Na de dood van zijn jeugdvriend zet Gest zijn Burns-project aan de kant. In plaats daarvan produceert hij de documentaire Michael Jackson: The Life of an Icon, waarin hij terugblikt op Jacksons carrière, van Motown kindster tot iconische King of Pop.

Rock Academy Performing Arts

Pas in de zomer van 2014 wordt duidelijk welke richting het Burns-project is ingeslagen. Gest heeft de krachten gebundeld met Rock Academy Performing Arts, een kleinkunstacademie in de Schotse plaats Lossiemouth. De academie, die onder leiding staat van Tish Tindall en Diane Aspinall, komt toevallig in contact met Gest: “David zocht iemand die een nieuwe musical over Robert Burns wilde schrijven die in Schotland in première zou gaan met een nog onontdekte Schotse cast. Richard Smith, onze manager in Londen, dacht dat de Rock Academy geknipt was voor deze taak,” vertelt Tindall.

Tish Tindall and David Gest
Tish Tindall en David Gest (foto: The Press and Journal)

Hoewel Jackson uiteraard geen invloed heeft gehad op het eindresultaat, bevat de show toch een aantal subtiele verwijzingen naar de Man met de Handschoen. Zo refereert Burns, in de musical gespeeld door het jonge talent Luke Cockram, aan Jackson als “een van de meest productieve schrijvers van deze eeuw” – een chronologische eigenaardigheid die mogelijk wordt omdat het verhaal zich afspeelt in de periode tussen 1995 en 2015. Een andere verwijzing volgt wanneer Burns op 25 juni 2011 – de tweede sterfdag van Jackson – een nieuwe dichtbundel uitbrengt die hij de titel Black and White geeft. Hoewel de titel verwijst naar ouderwetse inkt en papier, is het evenzogoed een knipoog naar Jacksons hit Black or White. Bovendien draait Burns de rollen historisch om wanneer hij vertelt dat zijn gedicht Tam O’Shanter losjes is gebaseerd op Jacksons Thriller.

Luke Cockram in Robert Burns The Musical
Luke Cockram (foto: Luke Cockram)

De 32-koppige cast bestaat vooral uit jong talent. Om dat in goede banen te leiden, speelt de ervaren Tindall zelf ook mee in de productie in een dubbelrol als muziekmentor van Burns en verteller van het verhaal. Ook Gest stond geadverteerd als lid van de cast, maar hij heeft zijn cameorol als Tam O’Shanter afgezegd in verband met andere televisieverplichtingen.

Al met al belooft de musical een Schotse klapper te worden. Maar veel onwaarschijnlijker had het allemaal niet kunnen lopen, vertelt Tindall: “Een musical over Robert Burns die als het ware opstijgt in Los Angeles, een tussenstop maakt in Londen en ten slotte landt hier in Lossiemouth.” Maar eigenlijk is dat bijzaak voor haar, net zoals het feit dat het idee ooit ontstond ten huize van de legendarische King of Pop: “Deze show gaat niet over Michael, of David of mij. Het gaat over de grootste woordkunstenaar die de wereld ooit heeft gekend.”

Jackson, Gest en Tindall zijn echter niet de eersten die de Schotse bard muzikaal vereeuwigen. Ook Haydn, Beethoven, Britten en Mendelssohn verwerkten zijn gedichten in hun composities. Van recentere datum is het Burns-album Tribute dat de Schotse singer-songwriter Dougie MacLean opneemt in 1995. De Schotse folkzangeres Eddi Reader, ook bekend van de band Fairground Attraction, doet hetzelfde in 2003 met haar album The Songs of Robert Burns. Deze twee worden in 2008 gevolgd door het bescheiden succes van de musical Clarinda over het turbulente liefdesleven van de dichter.

Robert Burns

Burns groeit op als oudste van zeven kinderen in een arme pachtersfamilie in de Schotse streek Ayrshire. Hoewel zijn dagen zijn gevuld met het zware werk op de boerderij, schrijft hij in zijn vrije tijd volksliedjes en gedichten. Zijn eerste dichtbundel, Poems, Chiefly in the Scottish Dialect, is binnen een maand uitverkocht. Het succes brengt hem naar Edinburgh, waar de jonge dichter de nodige aristocratische weldoeners en vrouwelijke bewonderaars ontmoet.

In Edinburgh geniet Burns met volle teugen van zijn succes en heeft hij de lassies lief. In zijn korte leven – hij wordt slechts 37 jaar – verwekt hij twaalf kinderen bij vier vrouwen, waarvan negen kinderen bij zijn echtgenote Jean Armour. Maar Burns houdt zijn flamboyante levensstijl niet lang vol. Na ruim een jaar in Edinburgh houdt hij het daar voor gezien en koopt een boerderij op het Schotse platteland. Wanneer de boerderij niet genoeg geld opbrengt om zijn gezin te kunnen onderhouden, gaat Burns bij de accijnsdienst werken. Hij blijft in zijn vrije tijd talloze gedichten en volksliederen schrijven. Dit doet hij tot aan zijn voortijdige dood, steeds vaker gekweld door depressieve periodes, een drankprobleem en oplopende schulden.

Robert Burns by Alexander Naysmyth
Portret van Robert Burns door Alexander Naysmyth, 1787 (foto: Wikimedia Commons)

Burns sterft uiteindelijk aan een hartkwaal en zijn vrienden moeten een collecte houden om zijn schulden te kunnen aflossen. Vier jaar later, in 1800, wordt een postuum verzamelwerk van zijn gedichten uitgebracht dat een doorslaand succes wordt. De opbrengsten van de dichtbundel zorgen ervoor dat het gezin van Burns financieel weer op eigen benen kan staan.

Parallellen tussen het leven van Burns en Jackson liggen voor de hand. Beiden ontdekken als kind hun uitzonderlijke artistieke talenten. Beiden zijn ambitieus en succesvol. Beiden kennen een roerig privéleven en krijgen kinderen bij meerdere vrouwen. Beiden sterven jong en laten financiële schulden achter. En bij beiden worden deze schulden afgelost door de succesvolle verkoop van postume werken.

Overeenkomsten zoals deze maken de première van Robert Burns The Musical des te interessanter. Toen Jackson zijn studio aan Gest uitleende, had hij nooit kunnen vermoeden dat de Bard of Ayrshire ruim twintig jaar later naar de King of Pop zou verwijzen op een theaterpodium in Aberdeen. Zelf kan Jackson dit helaas niet meer meemaken; Gest moet het creatieve avontuur samen met de Rock Academy Performing Arts tot een goed einde brengen. Maar daar zou de King of Pop geen bezwaar tegen hebben, zo vertelt Gest het Schotse tijdschrift Crave: “Michael zou vanuit de hemel glimlachen en zeggen: ‘Dat wordt tijd, David!’”

© Annemarie Latour

Advertisements

Please share your comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s